تحقیق سنگهای آذرین22 ص

تحقیق درمورد سنگهای آذرین22 ص

فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 24

مقدمه

سنگ از نظر زمین شناسان به ماده ی سازنده ی پوسته و بخش جامد سست کره ی زمین گفته می شود. سنگ ها از یک یا چند کانی درست شده اند و از نظر چگونگی پدید آمدن در سه گروه سنگ های آذرین، سنگ های رسوبی و سنگ های دگرگونی جای می گیرند. سنگ های آذرین از سرد شدن گدازه ی آتش فشان ها به وجود می آیند. سنگ های رسوبی پیامد فرسایش سنگ ها و انباشته شدن رسوب ها در دریاها هستند. هنگامی که سنگی در فشار و گرمای زیاد قرار گیرد، سنگ دگرگونی پدید می آید.

سنگ ها و کانی ها

کره ی زمین از نظر ویژگی های فیزیکی ساختار لایه ای دارد. بخش مرکزی آن جامد است، بیش تر از آهن و نیکل درست شده و هسته ی درونی نامیده می شود. پیرامون هسته ی درونی را لایه ی مایعی از آهن و نیکل فراگرفته که هسته ی بیرونی نام دارد. پیرامون هسته ی بیرونی را لایه ای به نام گوشته در بر می گیرد که خود از لایه ا ی جامد و سخت به نام گوشته ی زیرین و لایه ای نرم تر و خمیری به نام سست کره درست شده است. پیرامون گوشته را لایه ی نازک و جامدی به نام پوسته فراگرفته که بیش تر از سیلیس، اکسیژن و آلومینیوم درست شده است. زمین شناسان به مواد طبیعی و بی جان سازنده ی پوسته سنگ می گویند و بیرونی ترین لایه ی زمین را سنگ کره می نامند.

سنگ ها از یک یا چند کانی درست شده اند. کانی به موادی بی جان، جامد و بلوری گفته می شود که ترکیب شیمیایی به نسبت ثابتی دارند. بیش از 3 هزار گونه کانی در طبیعت یافت شده است که نزدیک 20 تا 25 گونه از آن ها در ساختمان بسیاری از سنگ ها وجود دارند. بیش تر سنگ ها از چند کانی درست شده اند، مانند گرانیت که بخش زیادی از آن از سه کانی کوارتز، فلدسپات و بیوتیت است. هر گروه از سنگ ها نیز دارای کانی های مشخصی هستند که در گروه سنگ های دیگر وجود ندارند یا بسیار اندک هستند. برای نمونه، کانی هالیت فقط در سنگ های رسوبی دیده می شود و در سنگ های آذرین یا دگرگونی دیده نمی شود. کانی ولاستونیت نیز فقط در سنگ های دگرگونی یافت می شود. با این همه، برخی از کانی ها، مانند کوارتز، ممکن است در هر گونه سنگی وجود داشته باشند.

سنگ ها و کانی های آن ها

گونه ی سنگ

کانی هایی که در آن یافت می شود

سنگ های آذرین

ارتوز، پرتیت، میکروکلین، پلاژیوکلاز، کوارتز، نفلین،

لوسیت، هورنبلند، اوژیت، بیوتیت، مسکوویت، الیوین

سنگ های رسوبی

کانی های رسی، کلسیت، دولومیت، کوارتز، هالیت، سیلوین،

ژیپس، انیدریت، گلوکونیت، اکسیدها (به ویژه آهن)، کربنات های دیگر

سنگ های دگرگونی

استرولیت، کیانیت، آندالوزیت، سیلیمانیت، گرونا، ولاستونیت،

ترومولیت، کلریت، گرافیت، تالک

سنگ های آذرین

هرچه بیش تر به ژرفای زمین برویم، دما بالاتر می رود و در ژرفای زیاد به اندازه ی می رسد که برای ذوب شدن سنگ ها کافی است. با این همه، مواد درونی زمین به حالت مذاب نیستند و فشار زیادی که از لایه های بالایی بر لایه های زیرین وارد می شود، از ذوب شدن سنگ ها جلوگیری می کند. اما در جاهایی از ژرفای زمین که به دلیلی (برای نمونه، در پی جایه جایی ورقه های سنگ کره) از فشار کاسته می شود یا سنگ های سطحی زمین به زیر سطح فرو می روند، سنگ ها ذوب می شوند. هر جایی که سنگ ها ذوب شوند، ماده ی مذاب، که ماگما نام دارد، به سوی بالا راه پیدا می کند و آرام آرام دمای آن کاهش می یابد و سنگ های آذرین را پدید می آورد.

ماگما ممکن است به بخش های بالایی پوسته نفوذ کند یا از راه شکاف ها و سوراخ ها به سطح پوسته راه یابد. ماگمایی که از سطح پوسته بیرون نمی زند به آهستگی و طی سال ها سرد می شود و سنگ های آذرین درونی را می سازد. به ماگمایی که از دهانه ی آتش فشان بیرون می آید و به سطح زمین می رسد، گدازه می گویند. همه ی حجم گدازه ای که به سطح زمین می آید، به حالت مذاب نیست و قطعه های ذوب نشده ی سنگ و کانی های بلوری را نیز در خود دارد. گدازه طی چند روز سرد می شود و سنگ های آذرین بیرونی را می سازد.

بررسی ترکیب شیمیایی سنگ های آذرین و گدازه ی آتش فشان های فعال نشان داده است که ماگما یک ترکیب سیلیکاتی با اندکی اکسیدهای فلزی، بخار آب و مواد گازی است. سنگ های آذرین را بر پایه ی درصد این مواد در سه گروه گرانیتی (اسیدی)، بازالتی (بازی) و آندزیتی (میانه) جای می دهند. سنگ های آذرینی مانند ریولیت و داسیت را که محتوای سیلیس آن ها بالاست، یعنی بیش از 63 درصد 2 SiO دارند، از گروه سنگ های آذرین اسیدی به شمار می آورند. سنگ های آذرینی مانند آندزیت که بین 52 تا 63 درصد 2 SiO دارند، از سنگ های آذرین میانه و سنگ هایی مانند بازالت و گابرو را که محتوای سیلیسی کم تری دارند، از سنگ های آذرین بازی هستند. برخی از سنگ های آذرین، مانند پریدوتیت، را که محتوای سیلیسی آن ها بسیار پایین است، فرابازی می دانند.

بافت سنگ های آذرین

زمین شناسان در بررسی های صحرایی، که ابزارهای پیچیده ی آزمایشگاهی در دسترس نیست، از اندازه و آرایش بلورهای سنگ، که بافت سنگ نام دارد، برای توصیف سنگ ها بهره می گیرند. اصطلاح بافت سنگ هنگام بررسی سنگ زیر میکروسکوپ نیز به کار می رود. بافت سنگ آذرین علاوه بر این که آن را از سنگ ها دیگر جدا می کند، ما را از درونی بودن یا بیرونی بودن آن و حتی ژرفایی که سنگ در آن جا از ماگما پدید آمده است، آگاه می سازد.

1. بافت نهان بلورین. بلورها را نمی توان با چشم غیرمسلح دید. اگر بلورها به اندازه ای کوچک باشند که فقط با میکروسکوپ پولاریزان دیده شوند، اصطلاح میکروکریستالین و اگر فقط با میکروسکوپ الکترونی یا پرتوهای ایکس شناسایی شوند، اصطلاح کریپتوکریستالین را به کار می برند.

2. بافت آشکاربلورین. بلورها درشت و از 2 تا 5 میلی متر هستند. این بافت زمانی پدید می آید که ماگما به آهستگی درون زمین سرد شود.

3. بافت پگماتیتی. گونه ای از بافت آشکاربلورین است که اندازه ی بلورهای آن بزرگ تر از 5 سانتی متر و حتی چند متر است.

4. بافت پرفیری. گونه ای از بافت آشکاربلورین است که دارای بلورهای درشت در زمینه ای از بلورهای ریز است. این بافت نتیجه ی سرد شدن آهسته زیر سطح زمین و آمدن ناگهانی ماگما به سطح زمین است که نخست با پدیدآمدن بلورهای درشت و سپس با بلورهای ریز همراهی می شود.

5. بافت سوراخ دار. در پی سرد شدن تند گدازه ای که گاز فراوان در خود دارد، بر سطح زمین پدید می آید. سنگ پا نمونه ای از این بافت است.

6. بافت شیشیه ای. در برخی فوران های آتش فشانی، گدازه به درون آب ریخته می شود و بسیار تند سرد می شود. این گونه سنگ ها بلور ندارند و بافتی مانند شیشه دارند.

7. بافت آذرآواری. هنگامی که گدازه به صورت ذره های خاکستر به هوا پرتاب می شود و آن ذره ها به صورت لایه ای ته نشین می شوند، سنگ هایی را می سازند که ذره های سازنده ی آن ها آذرین، ولی ته نشینی آن ها شبیه سنگ های رسوبی است.

8. بافت آگلومرا. اگر اندازه ی ذره های پرتابی از دهانه ی آتش فشان بزرگ باشد، پس از ته نشین شدن به یکدیگر جوش می خورند و سنگ یکپارچه ای را می سازند که آگلومرا نامیده می شود.

خانواده های سنگ های آذرین

سنگ های آذرین را بر پایه ی بافت، درصد سیلیس، رنگ، چگالی، ترکیب شیمیایی و در نظر داشتن ویژگی های دیگر، طبقه بندی می کنند.

1. خانواده ی گرانیت- ریولیت. گرانیت از شناخته شده ترین سنگ های آذرین درونی است که فراوانی و زیبایی آن پس از صیقل یافتن، باعث شده است که در معماری مورد توجه باشد. نام این سنگ از واژه ی لاتین گرانوم به معنای دانه ی گندم گرفته شده است، زیرا بیش تر کانی های آن به اندازه ی دانه ی گندم است. بافت آن از نوع آشکاربلورین است و بیش تر از فلدسپات پتاسیم دار، پلاژیوکلاز سدیم دار و کوارتز درست شده است. کانی های بیوتیت، آمفیبول، هورنبلند و گاهی میکای سفید نیز در ساختمان آن دیده می شود. گرانیت ها به رنگ های

چطور دانلود کنم؟